Y học bào thai Bệnh viện Đại học Phenikaa và vai trò của NIPT trong sàng lọc di truyền
Sàng lọc di truyền trước sinh giúp thai phụ nhận biết sớm nguy cơ thai nhi mắc một số bất thường nhiễm sắc thể và bệnh lý di truyền. Trong đó, NIPT là phương pháp được nhiều thai phụ quan tâm nhờ khả năng đánh giá nguy cơ thông qua mẫu máu mẹ mà không cần can thiệp vào buồng tử cung.
Y học bào thai Bệnh viện Đại học Phenikaa kết hợp hoạt động sàng lọc với tư vấn di truyền và đánh giá thai kỳ chuyên sâu, giúp thai phụ lựa chọn phương pháp kiểm tra phù hợp, hiểu đúng kết quả và chủ động xây dựng kế hoạch chăm sóc trước sinh.
Gói NIPT 23 cặp nhiễm sắc thể và gen lặn tại PhenikaaMec
Bệnh viện Đại học Phenikaa triển khai gói xét nghiệm NIPT 23 cặp nhiễm sắc thể kết hợp sàng lọc 11 gen lặn tại Trung tâm Di truyền. Gói dịch vụ bao gồm hai nhóm đánh giá có mục đích khác nhau, giúp cung cấp thêm thông tin về nguy cơ bất thường nhiễm sắc thể của thai nhi và tình trạng mang một số biến thể gen bệnh ở người mẹ.
Sàng lọc bất thường số lượng nhiễm sắc thể
Gói xét nghiệm tại bệnh viện có phạm vi khảo sát nguy cơ lệch bội ở 23 cặp nhiễm sắc thể. Một số bất thường được quan tâm gồm:
- Trisomy 21: Liên quan đến hội chứng Down, có thể ảnh hưởng đến phát triển thể chất và trí tuệ.
- Trisomy 18: Liên quan đến hội chứng Edwards, thường gây nhiều bất thường cấu trúc và có tiên lượng nghiêm trọng.
- Trisomy 13: Liên quan đến hội chứng Patau, có thể gây dị tật ở nhiều cơ quan.
- Bất thường nhiễm sắc thể giới tính: Bao gồm một số tình trạng như hội chứng Turner hoặc Klinefelter.
Ngoài những bất thường phổ biến, xét nghiệm mở rộng còn khảo sát nguy cơ lệch bội ở các nhiễm sắc thể khác. Tuy nhiên, giá trị dự báo và độ chính xác không giống nhau đối với mọi bất thường, đặc biệt ở những tình trạng hiếm gặp.
▶️▶️▶️ Tìm hiểu chi tiết tại đây: y học bào thai PhenikaaMec
Khảo sát nguy cơ mang gen bệnh lặn
Bên cạnh phần sàng lọc nhiễm sắc thể, gói xét nghiệm còn khảo sát một số biến thể liên quan đến 11 gen bệnh ở người mẹ. Các bệnh di truyền lặn trên nhiễm sắc thể thường có thể xuất hiện khi trẻ nhận biến thể gây bệnh từ cả bố và mẹ. Người chỉ mang một biến thể thường không có biểu hiện bệnh hoặc có triệu chứng nhẹ, tùy từng tình trạng.
Một số nhóm bệnh được khảo sát gồm:
- Bệnh tan máu bẩm sinh Thalassemia.
- Bệnh phenylketon niệu liên quan đến rối loạn chuyển hóa phenylalanine.
- Rối loạn chuyển hóa galactose.
- Một số bệnh lý chuyển hóa và dự trữ glycogen.
- Bệnh Wilson liên quan đến rối loạn chuyển hóa đồng.
Công nghệ xét nghiệm và giới hạn phát hiện
Gói NIPT tại PhenikaaMec sử dụng công nghệ giải trình tự gen thế hệ mới, thường gọi là NGS. Công nghệ này cho phép phân tích dữ liệu ADN từ mẫu máu để đánh giá những bất thường nằm trong phạm vi khảo sát. Dù có khả năng sàng lọc tốt đối với một số lệch bội thường gặp, xét nghiệm vẫn có giới hạn. Kết quả có thể bị ảnh hưởng bởi tỷ lệ ADN có nguồn gốc từ nhau thai trong mẫu máu, hiện tượng khảm nhau thai hoặc một số yếu tố sinh học khác.
Đặc biệt, phần xét nghiệm mang gen bệnh lặn ở mẹ không trực tiếp xác định thai nhi có mắc bệnh hay không. Khi phát hiện biến thể có ý nghĩa, gia đình cần được tư vấn để xác định có cần kiểm tra thêm cho người bố hoặc thai nhi.
Xét nghiệm NIPT phân tích ADN tự do trong máu mẹ để đánh giá nguy cơ một số bất thường nhiễm sắc thể
Quy trình thực hiện xét nghiệm NIPT
Quá trình xét nghiệm được thực hiện theo các bước từ tư vấn trước lấy mẫu đến phân tích và trả kết quả. Thai phụ nên cung cấp đầy đủ thông tin về tuổi thai, tiền sử sản khoa và các xét nghiệm đã thực hiện.
Bước 1: Tư vấn trước xét nghiệm
Bác sĩ giải thích mục đích, phạm vi sàng lọc và những giới hạn của NIPT. Thai phụ được hướng dẫn lựa chọn gói xét nghiệm dựa trên nhu cầu và đặc điểm thai kỳ.
Bước 2: Lấy mẫu máu tĩnh mạch
Nhân viên y tế lấy khoảng 7 - 10 ml máu từ thai phụ bằng dụng cụ chuyên dụng. Với xét nghiệm NIPT đơn thuần, thai phụ thường không cần nhịn ăn, trừ khi có chỉ định thực hiện đồng thời những xét nghiệm khác yêu cầu chuẩn bị riêng.
Bước 3: Xử lý và phân tích mẫu
Mẫu máu được chuyển đến phòng xét nghiệm để tách chiết ADN tự do, xử lý dữ liệu và phân tích bằng công nghệ phù hợp. Chất lượng mẫu và quy trình kiểm soát xét nghiệm có ảnh hưởng đến khả năng đưa ra kết quả.
Bước 4: Trả kết quả và tư vấn
Thời gian trả kết quả dự kiến của gói dịch vụ khoảng 5 - 7 ngày làm việc, tùy tình trạng mẫu và quy trình thực tế. Bác sĩ giải thích ý nghĩa kết quả, những vấn đề cần theo dõi và khả năng phải thực hiện xét nghiệm bổ sung.
Cách xử trí khi kết quả sàng lọc bất thường
Kết quả NIPT nguy cơ cao không đồng nghĩa với việc thai nhi chắc chắn mắc bệnh. Bước tiếp theo cần dựa trên loại bất thường được phát hiện, tuổi thai và những kết quả kiểm tra liên quan. Bác sĩ có thể chỉ định siêu âm chuyên sâu nhằm khảo sát hình thái thai nhi. Khi cần xác định bất thường nhiễm sắc thể, thai phụ có thể được tư vấn sinh thiết gai nhau hoặc chọc ối để thực hiện xét nghiệm chẩn đoán phù hợp.
Với kết quả phát hiện người mẹ mang biến thể gen bệnh, quá trình đánh giá thường tập trung vào cơ chế di truyền và nguy cơ đối với thai nhi. Xét nghiệm cho người bố có thể được cân nhắc khi cần xác định nguy cơ sinh con mắc bệnh di truyền lặn.
Tư vấn di truyền giúp gia đình hiểu rõ những khả năng có thể xảy ra và lựa chọn bước kiểm tra tiếp theo. Quyết định liên quan đến thai kỳ không nên chỉ dựa trên kết quả sàng lọc ban đầu. Trong trường hợp kết quả nguy cơ thấp, thai phụ vẫn cần tiếp tục khám thai và siêu âm theo lịch. NIPT không thay thế siêu âm hình thái và không loại trừ tất cả dị tật bẩm sinh.
Tư vấn di truyền giúp thai phụ hiểu kết quả xét nghiệm và lựa chọn phương án kiểm tra bổ sung
Những lưu ý khi lựa chọn xét nghiệm di truyền trước sinh
Trước khi đăng ký, thai phụ nên trao đổi với bác sĩ về những vấn đề sau:
- Tuổi thai và thời điểm phù hợp để thực hiện NIPT.
- Những bất thường nằm trong phạm vi sàng lọc.
- Sự khác biệt giữa sàng lọc nhiễm sắc thể và xét nghiệm mang gen bệnh.
- Khả năng cần xét nghiệm cho người chồng hoặc thai nhi.
- Những giới hạn của kết quả và các bước kiểm tra tiếp theo.
- Chi phí xét nghiệm và thời gian dự kiến nhận kết quả.
Trong quá trình thăm khám tại
trung tâm y học bào thai Bệnh viện Đại học Phenikaa, thai phụ có thể được đánh giá tình trạng thai nhi và phối hợp tư vấn di truyền khi cần. Hoạt động chuyên môn giữa các đơn vị giúp kết nối thông tin sàng lọc với kế hoạch quản lý thai kỳ. Khi đăng ký dịch vụ tại Bệnh viện ĐH Phenikaa, thai phụ nên mang theo kết quả siêu âm, hồ sơ khám thai và thông tin về tiền sử bệnh di truyền trong gia đình. Những dữ liệu này giúp bác sĩ xác định phương pháp kiểm tra phù hợp, hạn chế xét nghiệm trùng lặp.
Y học bào thai Bệnh viện Đại học Phenikaa kết hợp sàng lọc trước sinh với đánh giá thai kỳ và tư vấn di truyền nhằm hỗ trợ phát hiện sớm những nguy cơ liên quan đến sức khỏe thai nhi. Gói NIPT 23 cặp nhiễm sắc thể và gen lặn cung cấp thêm thông tin về một số bất thường di truyền, nhưng không thay thế xét nghiệm chẩn đoán khi có chỉ định. Thai phụ có nhu cầu sàng lọc hoặc cần tư vấn kết quả bất thường có thể đăng ký thăm khám tại
Bệnh viện Đại học Phenikaa - PhenikaaMec để được đánh giá và lựa chọn phương án phù hợp.